نماتدها کرم‌های بسیار ریز (اغلب میکروسکوپی) هستند که بسیاری از آن‌ها در خاک زندگی می‌کنند. همه نماتدها بد نیستند؛ برخی مفیدند و در چرخه مواد آلی نقش دارند. اما گروهی از نماتدها «انگل ریشه» هستند و با تغذیه از ریشه یا نفوذ به بافت‌ها، زخم و تخریب ایجاد می‌کنند. در پسته، چون موفقیت باغ به ریشه سالم، جذب پایدار آب و عناصر و ساخت ذخایر غذایی وابسته است، نماتد می‌تواند مثل یک آفت پنهان عمل کند: شما برنامه کوددهی دارید، اما به‌دلیل ریشه آسیب‌دیده، جذب کاهش می‌یابد و علائم کمبود عناصر ظاهر می‌شود.

خسارت نماتد فقط یک «زردی ساده» نیست. نماتد با تخریب ریشه‌های مویین و ظریف (که نقش اصلی جذب را دارند)، ظرفیت جذب آب و مواد غذایی را پایین می‌آورد.
در نتیجه، درخت در روزهای گرم زودتر دچار تنش می‌شود، واکنش رشد کاهش می‌یابد و مواد فتوسنتزی کمتری ساخته می‌شود. این کاهش انرژی، هم روی رشد سال جاری اثر می‌گذارد و هم روی تشکیل جوانه‌های گل برای سال آینده. در باغ‌های پربار، این مشکل بیشتر دیده می‌شود چون نیاز غذایی و آبی بالاتر است و ریشه ضعیف نمی‌تواند پاسخ دهد.

علائم نماتد در پسته معمولاً به دو دسته «هوایی» و «ریشه‌ای» تقسیم می‌شوند. نشانه‌های هوایی همان چیزهایی است که روی شاخ و برگ می‌بینید، اما کلید تشخیص واقعی، مشاهده وضعیت ریشه و الگوی ضعف در باغ است. به‌طور کلی، هرچه نماتد فشار بیشتری وارد کند، ریشه‌های فعال کمتر می‌شوند و درخت سریع‌تر نسبت به گرما/خشکی واکنش منفی نشان می‌دهد.

چون نماتد باعث «کاهش جذب» می‌شود، ظاهر درخت ممکن است شبیه کمبود آهن، روی یا نیتروژن باشد. اما چند نشانه به شما کمک می‌کند:
نماتد معمولاً با ضعف لکه‌ای و کاهش تحمل تنش همراه است، در حالی‌که کمبود یک عنصر ممکن است الگوی مشخص‌تری داشته باشد (مثلاً کمبود آهن بیشتر روی برگ‌های جوان). شوری هم معمولاً نوک‌سوزی و حاشیه‌سوزی گسترده ایجاد می‌کند و با EC بالا مشخص می‌شود.

نماتد با چشم دیده نمی‌شود، پس تشخیص قطعی به آزمایشگاه وابسته است. اما برای اینکه آزمایش نتیجه قابل اعتماد بدهد، نمونه‌برداری باید اصولی باشد: از چند نقطه، از ناحیه ریشه فعال، و ترجیحاً از نقاط ضعیف و سالم برای مقایسه. نمونه خاک باید رطوبت ملایمی داشته باشد (نه خیلی خشک) و سریع ارسال شود تا جمعیت نماتد تغییر نکند.

کنترل نماتد در پسته معمولاً با یک اقدام تنها پایدار نمی‌شود. شما باید همزمان «فشار آفت» را کم کنید و «توان ریشه» را بالا ببرید. چهار محور کلیدی عبارت‌اند از: اصلاح بستر خاک، تقویت ریشه، مدیریت آبیاری و شوری، و استفاده هدفمند از نماتدکش. اجرای همزمان این محورها باعث می‌شود درخت سریع‌تر ریشه‌های جدید بسازد و دوباره جذب عناصر به حالت پایدار برگردد.